ბორის პისტორიუსი და ჯემ ოზდემირი აცხადებენ, რომ უზენაესმა სასამართლომ უნდა განიხილოს გერმანიისთვის ალტერნატივის ყველაზე რადიკალური ფლანგის აკრძალვის საკითხი
გერმანიის ორმა გავლენიანმა პოლიტიკოსმა ქვეყნის უმაღლეს სასამართლოს მოუწოდა, განიხილოს ულტრამემარჯვენე პარტია „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) რამდენიმე რეგიონული ორგანიზაციის აკრძალვის საკითხი.
გერმანიის თავდაცვის მინისტრმა ბორის პისტორიუსმა და ბადენ-ვიურტემბერგის მიწის ლიდერმა ჯემ ოზდემირმა განაცხადეს, რომ საკონსტიტუციო სასამართლომ უნდა განიხილოს AfD-ის აკრძალვა აღმოსავლეთ გერმანიის ოთხ მიწაზე.
პისტორიუსმა და ოზდემირმა Frankfurter Allgemeine Zeitung-ში გამოქვეყნებულ ერთობლივ სტატიაში დაწერეს, რომ საქსონია-ანჰალტში, საქსონიაში, თიურინგიასა და ბრანდენბურგში AfD-ის რეგიონულ ორგანიზაციებში დომინირებენ ეთნონაციონალისტური შეხედულებების მქონე პირები, რომლებიც „ნამდვილ გერმანელებად“ მიიჩნევენ ადამიანებს, რომლებსაც აქვთ „სწორი სისხლი, სწორი წარმომავლობა და სწორი შეხედულებები“.
„მათ უკეთესი დემოკრატია კი არ სურთ, არამედ დემოკრატიის დასრულება უნდათ“, — განაცხადეს პოლიტიკოსებმა და ოთხ მიწაზე AfD-ის აკრძალვის საკითხის განსახილველად სამართლებრივი პროცესის „დაუყოვნებლივ დაწყებას“ მოითხოვეს.
მათი განცხადება წინ უსწრებს 6 სექტემბერს საქსონია-ანჰალტში დაგეგმილ მნიშვნელოვან არჩევნებს, რომლის შედეგადაც AfD-მ შესაძლოა გერმანიის რეგიონული მთავრობა პირველად ჩაიბაროს.
გამოკითხვების მიხედვით, პარტიამ შესაძლოა დაახლოებით 2-მილიონიან საქსონია-ანჰალტში, რომელიც ოდესღაც კომუნისტური აღმოსავლეთ გერმანიის ნაწილი იყო, ხმების სულ მცირე 40% მიიღოს. ეს AfD-ს რეგიონში ხელისუფლების მოპოვებასთან აახლოებს. ასეთ შემთხვევაში გერმანიაში მესამე რაიხის დასრულების შემდეგ ყველაზე მემარჯვენე რეგიონული ხელისუფლება ჩამოყალიბდება.
ექსპერტების შეფასებით, AfD-ის აკრძალვის საკითხის სასამართლოში განხილვას სულ მცირე ორი წელი დასჭირდება.
თუმცა, გერმანიის ორი გავლენიანი და პოპულარული პოლიტიკოსის ჩარევა ასახავს მზარდ შეშფოთებას პარტიის გაძლიერების გამო. AfD მოუწოდებდა მიგრანტების მასობრივ დეპორტაციას, მხარს უჭერს გერმანიის ევროზონიდან გასვლას და მჭიდრო კავშირები აქვს რუსეთთან — პოზიცია, რომელსაც პისტორიუსმა და ოზდემირმა უსაფრთხოებისთვის საფრთხე უწოდეს.
AfD ეროვნულ გამოკითხვებში ლიდერობს და მისი მხარდაჭერა დაახლოებით 28%-ს შეადგენს. ბოლო თვეებში პარტიამ კიდევ უფრო გაზარდა უპირატესობა კანცლერ ფრიდრიხ მერცის მემარჯვენე-ცენტრისტულ ქრისტიან-დემოკრატიულ კავშირთან შედარებით.
გერმანიის ომისშემდგომი კონსტიტუცია იმგვარად შეიქმნა, რომ ქვეყანაში ადოლფ ჰიტლერის მსგავსი ფიგურის ხელისუფლებაში მოსვლა აღარ განმეორებულიყო. კონსტიტუცია გერმანიას „ფხიზელ დემოკრატიად“ განიხილავს და ამ სტატუსის დასაცავად შესაბამის მექანიზმებს ითვალისწინებს, მათ შორის პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის შესაძლებლობასაც.
გასულ წელს გერმანიის შიდა დაზვერვის სამსახურმა, რომლის უფლებამოსილებაშიც შიდა ექსტრემიზმის მონიტორინგი შედის, მთლიანად AfD ოფიციალურად მემარჯვენე ექსტრემისტულ ორგანიზაციად დააკვალიფიცირა.
ამ გადაწყვეტილებამ ქვეყანაში AfD-ის აკრძალვის სამართლებრივი პროცედურის დაწყების შესახებ ფართო დებატები გამოიწვია. ასეთი პროცესი მხოლოდ ფედერალურ მთავრობას ან პარლამენტის ორი პალატიდან ერთ-ერთს შეუძლია დაიწყოს. ამის შემდეგ საქმეს საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს და საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს.
მერცი და მისი პარტიის ბევრი სხვა მაღალი რანგის წარმომადგენელი პარტიის აკრძალვის მიზანშეწონილობას სკეპტიკურად უყურებენ. კანცლერმა გასულ წელს გააფრთხილა, რომ ეს „ზედმეტად ჰგავს პოლიტიკური კონკურენტის ჩამოშორებას“.
პისტორიუსი, რომელიც მემარცხენე-ცენტრისტული სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრია, და „მწვანეების“ წარმომადგენელი ოზდემირი თავიანთი პარტიებიდან პირველები არ არიან, ვინც AfD-ის აკრძალვის მოთხოვნით გამოვიდა.
თუმცა, მათი მაღალი პოლიტიკური სტატუსი, არგუმენტების სიმკაცრე და განცხადების დრო ამ ინიციატივას AfD-ის აკრძალვის სასარგებლოდ გაკეთებულ ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოწოდებად აქცევს.
პისტორიუსისა და ოზდემირის განცხადებით, ისინი ერთმანეთისგან განასხვავებენ AfD-ის გერმანულ ნაციონალისტურ ფრთას, რომელსაც „უკიდურესად საშიშად“ მიიჩნევენ, თუმცა ზოგ შემთხვევაში კვლავ კონსტიტუციასთან თავსებადად თვლიან, და პარტიის ყველაზე რადიკალურ ეთნონაციონალისტურ ფრთას, რომელიც, მათი აზრით, უნდა აიკრძალოს. მათი განცხადებით, ნებისმიერი პოლიტიკური პარტიის აკრძალვისთვის დაწესებული სამართლებრივი ბარიერები სამართლიანად არის ძალიან მაღალი და თავად პარტიის აკრძალვის კონცეფცია ბევრ სხვა ქვეყანაში უცხოა.
თუმცა, პისტორიუსმა და ოზდემირმა დასძინეს, რომ გერმანიის მძიმე ისტორიული გამოცდილების გათვალისწინებით, პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა „ჩვენი მედეგი დემოკრატიის ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტია“.
„1920-იანი წლების ბოლოს ჩვენს წინამორბედებს არ შეეძლოთ სცოდნოდათ, რა მოხდებოდა — რა კატასტროფას მოუტანდნენ ნაცისტები გერმანიასა და მთელ მსოფლიოს და რამდენი მილიონი უდანაშაულო ადამიანი დაიღუპებოდა და იქნებოდა მოკლული“, — განაცხადეს მათ. „ჩვენ ასეთი გამართლება არ გვაქვს“.
AfD-ის ხელმძღვანელობის წარმომადგენელს კომენტარის მოთხოვნაზე დაუყოვნებლივ არ უპასუხია.
ბრანდენბურგის მიწაზე AfD-ის თავმჯდომარემ რენე შპრინგერმა განაცხადა: „ვისაც ყველაზე ძლიერი ოპოზიციური ძალის აკრძალვა სურს, მას დემოკრატიის კი არ ეშინია, არამედ თავად დემოკრატიის.“